Welke finance functies zijn er? Van Financial Controller tot CFO

Finance is allang niet meer alleen de afdeling die ervoor zorgt dat de cijfers kloppen.

Binnen veel organisaties speelt finance een steeds belangrijkere rol bij het bepalen van de koers. Van betrouwbare rapportages en cashflow tot forecasting, investeringsbeslissingen en strategische groei.

Maar welke finance functies zijn er eigenlijk? En wat is het verschil tussen bijvoorbeeld een Financial Controller, Business Controller, Finance Manager, Finance Director en CFO?

De functietitels lijken soms duidelijk, maar zeggen lang niet altijd alles. Een Financial Controller binnen een middelgroot familiebedrijf kan een breder takenpakket hebben dan een Finance Manager binnen een groot concern.

Daarom kijken wij bij Financials.nl liever verder dan de functietitel.

Wat moet iemand daadwerkelijk kunnen? Welke verantwoordelijkheid krijgt de financial? En wat heeft de organisatie nodig?

Kort antwoord: welke finance functies zijn er?

Binnen finance komen onder andere de volgende functies veel voor:

• Assistent Controller – ondersteunt bij rapportages, analyses en afsluitingen.
• Financial Controller – verantwoordelijk voor betrouwbare financiële informatie, verslaglegging en beheersing.
• Business Controller – vertaalt cijfers naar inzichten en ondersteunt management bij besluitvorming.
• FP&A – richt zich op planning, forecasting, analyses en toekomstgerichte financiële sturing.
• Finance Manager – eindverantwoordelijk voor een groot deel van de financiële functie en vaak leidinggevend.
• Finance Director – combineert financiële eindverantwoordelijkheid met strategische en organisatorische aansturing.
• CFO – financiële eindverantwoordelijke op directie- of bestuursniveau.

In de praktijk lopen deze rollen regelmatig in elkaar over.

Financial Controller: grip op cijfers en processen

De Financial Controller zorgt ervoor dat de financiële informatie van een organisatie betrouwbaar, tijdig en volledig beschikbaar is.

De nadruk ligt doorgaans op accounting, rapportage, interne beheersing en financiële processen.

Wat doet een Financial Controller?

Denk aan:

• maand-, kwartaal- en jaarafsluitingen;
• managementrapportages;
• balans- en resultaatanalyses;
• consolidatie;
• budgettering;
• interne controles;
• verbeteren van financiële processen;
• contact met accountant en andere externe partijen.

Bij kleinere en middelgrote organisaties is de rol vaak breder. Daar kan een Financial Controller bijvoorbeeld ook verantwoordelijk zijn voor cashflow, automatisering, fiscale vraagstukken of het aansturen van de financiële administratie.

Een goede Financial Controller kijkt bovendien verder dan de vraag of de cijfers correct zijn.

Hij of zij begrijpt waarom cijfers veranderen en waar financiële risico’s of verbeterpunten zitten.

Business Controller: van cijfers naar besluitvorming

Waar een Financial Controller relatief sterk naar betrouwbaarheid en beheersing kijkt, is een Business Controller doorgaans meer gericht op de toekomst en de operatie.

Een Business Controller ondersteunt management en directie bij het nemen van betere beslissingen.

Wat doet een Business Controller?

Bijvoorbeeld:

• analyseren van omzet en marges;
• maken van forecasts;
• ontwikkelen van KPI’s en dashboards;
• analyseren van afwijkingen;
• opstellen van businesscases;
• adviseren over investeringen;
• ondersteunen van commerciële en operationele afdelingen;
• verbeteren van managementinformatie.

Een sterke Business Controller combineert financiële kennis met gevoel voor de business.

Het gaat dus niet alleen om Excel, Power BI of een goede analyse.

De echte toegevoegde waarde ontstaat wanneer iemand cijfers kan vertalen naar acties.

Financial Controller of Business Controller?

Het verschil lijkt op papier eenvoudig.

Een Financial Controller kijkt relatief sterk naar de betrouwbaarheid en beheersing van financiële informatie. Een Business Controller gebruikt die informatie vooral om vooruit te kijken en de organisatie te adviseren.

In werkelijkheid is de scheidslijn minder scherp.

Wij zien regelmatig vacatures voor een Financial Controller waarin nadrukkelijk business partnering wordt gevraagd. Andersom zijn er Business Controllers die een aanzienlijk deel van hun tijd besteden aan reporting en de maandafsluiting.

Daarom is alleen de functietitel onvoldoende om te bepalen welk profiel een organisatie nodig heeft.

FP&A: steeds belangrijker binnen finance

FP&A staat voor Financial Planning & Analysis.

De functie komt vooral voor bij grotere of internationaal opererende organisaties, maar ook steeds meer middelgrote ondernemingen professionaliseren hun planning en forecasting.

Een FP&A-professional houdt zich bijvoorbeeld bezig met:

• budgettering;
• rolling forecasts;
• scenarioanalyses;
• financiële modellen;
• managementrapportages;
• performance-analyse;
• langetermijnplanning.

FP&A zit daarmee dicht tegen Business Control aan.

Het verschil zit vaak in de inrichting van de organisatie. Waar een Business Controller regelmatig direct gekoppeld is aan een businessunit of operationele afdeling, kan FP&A meer centraal verantwoordelijk zijn voor planning, analyse en forecasting voor de gehele organisatie.

Finance Manager: verantwoordelijkheid voor de financiële functie.

De Finance Manager heeft doorgaans een bredere verantwoordelijkheid.

Naast inhoudelijke finance-vraagstukken speelt leidinggeven vaak een belangrijke rol.

Wat doet een Finance Manager?

Afhankelijk van de organisatie kan een Finance Manager verantwoordelijk zijn voor:

• financiële administratie;
• accounting en control;
• maand- en jaarafsluitingen;
• managementrapportages;
• cashflow en werkkapitaal;
• budget en forecast;
• fiscaliteit;
• accountantscontrole;
• ERP- en BI-systemen;
• leidinggeven aan het finance-team.

Binnen het MKB is de Finance Manager regelmatig de financieel eindverantwoordelijke.

Daarmee kan de functie inhoudelijk dicht tegen die van Finance Director of zelfs CFO aanliggen.

Finance Director: finance én strategie

Een Finance Director opereert doorgaans op directie- of senior managementniveau.

Naast verantwoordelijkheid voor finance wordt verwacht dat deze persoon meedenkt over de ontwikkeling van de gehele onderneming.

Onderwerpen kunnen zijn:

• strategie;
• financiering;
• investeringen;
• acquisities;
• organisatieontwikkeling;
• risico’s;
• groei;
• professionalisering van finance.

De Finance Director is daarmee niet alleen verantwoordelijk voor goede financiële informatie, maar gebruikt finance om de organisatie verder te brengen.

CFO: financiële eindverantwoordelijkheid op het hoogste niveau

De CFO – Chief Financial Officer – is doorgaans de financiële eindverantwoordelijke binnen de directie of Raad van Bestuur.

Maar ook hier geldt: de titel CFO zegt niet alles.

Bij een onderneming met €20 miljoen omzet kan een CFO een zeer hands-on rol hebben. Binnen een internationaal concern kan dezelfde titel betrekking hebben op een veel grotere en complexere verantwoordelijkheid.

Wat doet een CFO?

Een CFO houdt zich onder andere bezig met:

• financiële strategie;
• financiering en liquiditeit;
• investeringsbeslissingen;
• risicomanagement;
• rapportage aan aandeelhouders;
• banken en externe stakeholders;
• overnames en integraties;
• performance management;
• strategische besluitvorming.

Een goede CFO kijkt daarom niet alleen naar finance.

De CFO kijkt naar de onderneming als geheel.

Welke finance functie heeft uw organisatie nodig?

Dat is uiteindelijk de belangrijkste vraag.

Een organisatie die zegt:

“Wij zoeken een Controller”

heeft daarmee nog niet bepaald welk profiel daadwerkelijk nodig is.

Gaat het vooral om het verbeteren van de maandafsluiting en rapportages?

Dan kan een sterke Financial Controller passend zijn.

Moet iemand management uitdagen en commerciële prestaties analyseren?

Dan ligt Business Control meer voor de hand.

Moet iemand daarnaast een finance-team aansturen, processen professionaliseren en verantwoordelijkheid dragen voor de gehele financiële functie?

Dan komt een Finance Manager in beeld.

En wanneer financiering, strategie, aandeelhouders en langetermijnontwikkeling een belangrijk onderdeel van de functie vormen, kan een Finance Director of CFO beter aansluiten.

De inhoud bepaalt de functie. Niet andersom.

Interim of vast?

Naast het niveau van de functie speelt ook de vraag of een organisatie een vaste of interim financial nodig heeft.

Een vaste financial ligt voor de hand wanneer sprake is van een structurele positie binnen de organisatie.

Interim finance kan juist passend zijn bij:

• tijdelijke uitval;
• achterstanden;
• een verandertraject;
• implementatie van een ERP-systeem;
• professionalisering van finance;
• snelle groei;
• een overname of integratie;
• tijdelijke behoefte aan zwaardere financiële expertise.

Soms is bovendien nog niet duidelijk hoe de financiële organisatie er over twaalf maanden uit moet zien.

Een ervaren interim financial kan dan eerst structuur aanbrengen, waarna beter bepaald kan worden welke permanente positie nodig is.

Functietitels zeggen minder dan u denkt

Dat is misschien wel de belangrijkste conclusie.

Wij spreken Financial Controllers die feitelijk als Business Controller functioneren. Finance Managers die financieel eindverantwoordelijk zijn. En CFO’s die zelf nog diep in de operatie zitten.

Andersom komen we kandidaten tegen met een relatief bescheiden functietitel, terwijl hun daadwerkelijke verantwoordelijkheid aanzienlijk groter is.

Daarom kijken wij bij Financials.nl niet alleen naar een functietitel op een cv.

We kijken naar:

inhoud, verantwoordelijkheid, complexiteit, omgeving en impact.

Pas daarna ontstaat een goede vergelijking tussen een kandidaat en een organisatie.

Financial nodig?

Financials.nl bemiddelt ervaren finance professionals voor zowel vaste als interim posities.

Onze focus ligt onder andere op:

Financial Controllers, Business Controllers, FP&A-professionals, Finance Managers, Finance Directors en CFO’s.

Geen stapels cv’s.

Wel kandidaten waarvan wij begrijpen wat ze hebben gedaan, in welke omgeving ze dat hebben gedaan en waarom dat aansluit bij uw organisatie.

Neem contact op met Financials.nl. Dan bespreken we eerst wat uw organisatie daadwerkelijk nodig heeft: 085-3332630.

Veelgestelde vragen over finance functies

Welke functies zijn er binnen finance?

Binnen finance zijn er veel verschillende functies. Veelvoorkomende rollen zijn onder andere Assistent Controller, Financial Controller, Business Controller, FP&A, Finance Manager, Finance Director en CFO. De precieze verantwoordelijkheden verschillen sterk per organisatie.

Wat is het verschil tussen een Financial Controller en Business Controller?

Een Financial Controller richt zich doorgaans sterker op betrouwbare financiële informatie, accounting, rapportages en beheersing. Een Business Controller is meestal meer toekomstgericht en ondersteunt management bij analyses en besluitvorming. In de praktijk overlappen beide functies regelmatig.

Wat doet een Finance Manager?

Een Finance Manager is vaak verantwoordelijk voor een groot deel van de financiële functie en geeft regelmatig leiding aan een finance-team. De rol kan bestaan uit accounting, control, rapportages, cashflow, budgettering, forecasting en procesverbetering.

Wat is het verschil tussen een Finance Manager en Finance Director?

Een Finance Director opereert doorgaans meer op strategisch en directieniveau. Een Finance Manager heeft vaak meer directe verantwoordelijkheid voor de dagelijkse financiële organisatie. Bij middelgrote ondernemingen kunnen beide functies echter sterk op elkaar lijken.

Wanneer heeft een organisatie een CFO nodig?

Een CFO wordt relevant wanneer financiële vraagstukken nauw verweven zijn met de strategie van de onderneming. Denk aan financiering, sterke groei, investeringen, aandeelhoudersvraagstukken, overnames, internationalisering of complexe financiële besluitvorming.

Wanneer kies je voor een interim financial?

Een interim financial kan passend zijn bij tijdelijke uitval, verandertrajecten, achterstanden, groei, overnames, systeemimplementaties of wanneer op korte termijn ervaren financiële expertise nodig is.